Τρίτη, 19 Ιουνίου 2012

ΣΥΛΛΟΓΕΣ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΗΜΕΝΩΝ ΠΑΡΑΛΛΑΓΩΝ


Όλα άρχισαν το 1941, όταν ο Άλμπερτ Λιούις Κάντερ (1897-1973) εξέδωσε το πρώτο τεύχος μιας σειράς κόμικς της οποίας ο τίτλος έμελλε να γίνει το brand name, το σήμα κατατεθέν, για οποιοδήποτε κόμικ με παρόμοιο περιεχόμενο σε ολόκληρο τον κόσμο. Ήταν τα Classics Comics  που επτά χρόνια αργότερα καθιερώθηκαν ως Classics Illustrated. Πρόκειται για τα πασίγνωστα “Κλασσικά Εικονογραφημένα” στα καθ’ ημάς, το πρώτο χρονικά και πλέον εμβληματικό ελληνικό παιδικό περιοδικό κόμικ.

Η ιδέα ήταν απλή και συνάμα εντυπωσιακή. Έργα από την παγκόσμια Λογοτεχνία με μορφή κόμικ. Σε απόλυτα τυποποιημένο αριθμό σελίδων αναπτυσσόταν ένα ολόκληρο έργο της κλασικής Λογοτεχνίας με εικόνες και  κείμενο διαλόγων σε “μπαλονάκια” ή σε ολιγόλογα καρεδάκια η επεξήγηση της δράσης, όπου αυτή ήταν απαραίτητη για την κατανόηση της πλοκής από τους μικρούς αναγνώστες, οι οποίοι ήταν το κύριο target group της σειράς. Όπως ακριβώς ήταν το ζητούμενο αναγνωστικό κοινό και σε κάθε άλλο κόμικ, που από λίγα χρόνια πριν η τεχνική αυτή είχε καθιερωθεί.
Το πόσο συνέβαλλαν τα Classics Illustrated στο να γνωρίσουν οι μικροί αναγνώστες τους μέσω μιας μορφής κόμικ κορυφαία έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, είναι ένα θέμα που θα αναλυθεί εν καιρώ. Στην παρούσα ανάρτηση το αντικείμενο είναι το πόσο τα Classics Illustrated ηγήθηκαν στο να αναπτυχθεί το ξεχωριστό είδος του κόμικ με έργα αποκλειστικά από τη Λογοτεχνία (πεζογραφία και ποίηση). Οι δεκάδες σειρών με αυτό το αντικείμενο σε ολόκληρο τον κόσμο, και οι συνεχείς επανεκδόσεις  των Classics Illustrated στα χρόνια που ακολούθησαν, αποδεικνύουν, ότι η ιδέα υπήρξε επιτυχής εκδοτικά.

Στην από εδώ μεριά του Ατλαντικού, στην ευρωπαϊκή ακτή από τα τέλη της δεκαετίας του ’60 το θέμα πήγε παραπέρα: η σχετική εργογραφία άρχισε να εμπλουτίζεται με άλμπουμ πλέον εικονογραφημένα από μεγάλους δημιουργούς, που κατέθεταν εκτός από το εικονογραφικό τους ταλέντο και άποψη τόσο σαν σχόλιο, όσο και ως εικαστική πρόταση προσδίδοντας στο κόμικ γενικότερα μιαν άλλη διάσταση. Τη διάσταση εκείνη που κατέταξε το κόμικ γενικότερα, ή το graphic novel ειδικότερα, αν θέλετε ανάμεσα στις Τέχνες… Στα νέα δεδομένα ακολούθησαν και οι ΗΠΑ. Η 9η Τέχνη οφείλει πολλά στην εικονογραφημένη Λογοτεχνία, ή το λιγότερο, της οφείλει το ακλόνητο άλλοθι ότι είναι χωρίς αμφισβήτηση αυτόνομη Τέχνη.
Επακόλουθο αυτής της υπερπροσφοράς εκδόσεων ήταν και η ανάπτυξη εξειδικευμένων συλλογών από συλλέκτες, των οποίων το συλλεκτικό ενδιαφέρον δεν επικεντρωνόταν αποκλειστικά στη σπανιότητα ενός περιοδικού, αλλά στην πληρότητα της σειράς. Στο να έχει δηλαδή η συλλογή τους όσα περισσότερα “κομμάτια” διαφορετικών εκδόσεων και επανεκδόσεων του ίδιου λογοτεχνικού έργου σε μορφή κόμικ μαζεμένα από όλες τις γωνιές της γης.

Με άξονα αναφοράς το κυρίαρχο label του χώρου, τα Classics Illustrated, που και σαν αριθμός εκδοθέντων τίτλων, αλλά και στον τομέα των επανεκδόσεων με διαφορετικό εξώφυλλο (και σε λίγες περιπτώσεις και στην εσωτερική εικονογράφηση) υπερέχουν συντριπτικά των άλλων εκδόσεων, θα επιχειρήσουμε μια μικρή αναφορά για το μέτρο της σύγκρισης σε συνδυασμό με την παρουσία τους στον ελληνικό εκδοτικό χώρο.
Η υπόσχεση, ότι θα υπάρξουν στο μέλλον πιο αναλυτικές παρουσιάσεις για τους πιο δημοφιλείς  εκδοτικά από τους τίτλους της παγκόσμιας Λογοτεχνίας, είναι δεδομένη.

Συμβουλή! (αν θέλετε τη λαμβάνετε υπόψη σας): Δείτε το κάθε πάνελ μεγαλωμένο στο αρχικό του μέγεθος ανάρτησης. Οι λεπτομέρειες της εικόνας θα σας εντυπωσιάσουν...
































κείμενο- αρχείο εξωφύλλων: Γιώργος Βλάχος
Και ένα μικρό δώρο από τον Δεινοθήσαυρο, τον DiNostalgicus-Nostalgicus Res και το Classics in Comics. Δυο μίνι πόστερς σε αναπαραγωγή για να τα τυπώσετε σε χαρτί Α3, να τα πλαστικοποιήσετε και να κάνετε την αρχή μιας συλλογής με τέτοια ποστεράκια από όμορφα εξώφυλλα των παλιών αγαπημένων περιοδικών, που συχνά θα σας προσφέρουμε μέσα από τις αναρτήσεις των blogs μας.

Τρίτη, 5 Ιουνίου 2012

Η κατά Lob-Pichard ομηρική Οδύσσεια

(συμπλήρωμα στο πρώτο μέρος)
…ΚΑΙ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ!

Την  “Οδύσσεια”, στην περίφημη διασκευή από τους Ζακ Λομπ και Ζορζ Πισάρ του ομηρικού έπους την γνώρισε και το ελληνικό κοινό και μάλιστα σε πολύ κοντινό χρονικό διάστημα από την έκδοση του πρώτου τόμου  της εικονογραφημένης νουβέλας στα γαλλικά, που είχε κυκλοφορήσει το 1974.
Ένα χρόνο αργότερα, η εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, που μετρούσε μόλις ένα μήνα ζωής, δημιουργεί σελίδα ψυχαγωγίας σε καθημερινή βάση και ένα από τα πρώτα κόμικς που ενέταξε στην ύλη της ήταν η  "Οδύσσεια". Κάθε μέρα υπήρχε και μια ολόκληρη σελίδα από το άλμπουμ.
Η πρώτη συνέχεια δημοσιεύτηκε στο φύλλο της Δευτέρας 25 Αυγούστου 1975 και από τις πρώτες κιόλας δημοσιεύσεις απέκτησε φανατικούς αναγνώστες. Οφειλόταν άραγε στην ψυχεδελική εικονογράφηση -εικαστική μόδα στην Τέχνη στη δεκαετία 1965-75- ή στην πρωτότυπη εκδοχή της διασκευής, όπου οι θεοί ζουν και κινούνται σε ένα φουτουριστικό διαστημικό περιβάλλον, όπου ο Όμηρος βρίσκεται επί σκηνής ως δευτεραγωνιστής στο πλάι του Οδυσσέα καταγράφοντας σε... μαγνητόφωνο τα δρώμενα, όπου έντονα σεξουαλικές γυναικείες φιγούρες θνητών και θεαινών κυκλοφορούν από καρέ σε καρέ με απροκάλυπτες ερωτικές διαθέσεις και χωρίς κάποιο πρόβλημα σεμνοτυφίας τις εκπληρώνουν σε αχαλίνωτης φαντασίας ερωτικές σκηνές. Σκηνές, που ωστόσο δεν θα πρέπει να εκπλήσσουν, αφού προηγουμένως είχαν αποτυπωθεί το ίδιο λεπτομερώς και σε παραστάσεις αρχαίων αγγείων κλπ… Κάτι από όλα αυτά ή και όλα μαζί συνετέλεσαν, ώστε το κόμικ αυτό να θεωρηθεί πρωτοποριακό, βάζοντας σε δεύτερη μοίρα τις ακαδημαϊκές ενστάσεις για την παράλειψη επεισοδίων του έπους ή για την παρουσίαση άλλων κάπως διαφορετικά από ότι στο έπος.
Κόμικς δημοσίευαν οι ελληνικές εφημερίδες από αρκετές δεκαετίας πριν και μάλιστα κάποια από αυτά προέρχονταν από εικονογράφους που έχουν γράψει τη δική τους ιστορία στο κόμικ. Στο στυλ, όμως που ο Πισάρ διασκεύασε εικονογραφικά την Οδύσσεια δεν είχε υπάρξει προηγούμενο, τουλάχιστο στο όσο έχει να κάνει με ένα κόμικ, που σε καμιά περίπτωση δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι ανήκει στη σχολή underground. Σίγουρα ήταν μια έκπληξη. Ευχάριστη για τους περισσότερους, βέβηλη προσέγγιση για κάποιους άλλους. Το ελληνικό κοινό, που δεν είχε βρει ακόμα σταθερά τα πατήματά του -μόλις ένα χρόνο μετρούσε η Μεταπολίτευση από τη σεμνότυφη Ελλάδα των Ελλήνων Χριστιανών και την ηθική του μαρκαδόρου στα επίμαχα σημεία των τυπωμένων γυναικείων σωμάτων-.
Με αυτά τα δεδομένα η Αθηνά λόγου χάρη, ολόκληρη θεά της Σοφίας μισογυμνόστηθη και με χαμηλοκάβαλo κολάν, μάλλον θα ξάφνιασε ακόμα και τους μη συντηρητικούς. Από την άλλη μεριά, θα πρέπει να συνεκτιμήσουμε και το γεγονός ότι το ενήλικο κόμικ στην Ελλάδα εκείνη την εποχή δεν είχε προμηθευτεί ακόμα ούτε καν τα... σπάργανά του... Για τέτοια εποχή μιλάμε!
Και όμως, η νεαρή "Ελευθεροτυπία", που  δεν είχε καλά-καλά συστηθεί στο ζητούμενο κοινό της με το "χαίρω πολύ" το σόκαρε με ένα κόμικ κλασικής μεν καταγωγής, αλλά που το δίχως άλλο ανήκει στα λεγόμενα "σοφτ ερωτογραφήματα"..
Σε μέλλοντα χρόνο θα επιχειρήσουμε από εδώ να ανεβάσουμε ολόκληρη την "Οδύσσεια" των Λομπ-Πισάρ από την παρουσία της στις σελίδες της Ελευθεροτυπίας, αν μη τι άλλο για να είναι το κείμενο προσβάσιμο σε περισσότερους από όσους γνωρίζουν να το διαβάσουν στο πρωτότυπό του (το γαλλικό, εννοείται, γιατί στο ομηρικό πρωτότυπό του, ας μη το συζητήσουμε καλύτερα. Δεν μας συμφέρει ως Έλληνες).
Για ην ώρα προσφέρεται ένα μικρό δείγμα του από τις πρώτες σελίδες του πρώτου τόμου και ας θεωρηθεί ως συμπλήρωμα στην παρουσίαση του πρωτοτύπου κόμικ-άλμπουμ της προηγούμενης ανάρτησης εδώ στο “Classics in Comics”.